hướng dẫn bạn các bộ phận tổng quan của một chiếc loa âm trần

Xin gửi lời chào lời chúc sức khỏe thật tâm nhất với mọi thứ  tới bạn, những người yêu thích về âm thanh. Do cũng có sở thích là nghiên cứu đồ âm thanh nên hôm nay mình có bài viết hướng dẫn về tổng quan về loa bằng hiểu biết hạn chế của minh. rất hi vọng bài viết có thể tích trữ thêm kinh nghiệm & có nhiều ích lợi cho các bạn đọc

CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN ĐỘNG

1 hướng dẫn :

Chào một số bạn: trong hệ thống nghe nhìn có thể  loa và micro là thiết bị kém phát triển nhất . ra đời khoảng từ hơn 100 năm qua thật sự nó không có thay đổi gì đang kể. nó có thể coi như là 1 huyền thoại, mọi người nói về nó khá nhiều nhưng kết quả thường hay rất mông lung.

Loa có thực sự gian nan đến vậy không? Câu trả lời của mình là nó bao gồm nhiều cái rất đơn giản , nhưng vì quá nhiều nên thật sự lựa chọn ra ra Đáp án cho nó thật sự là rất quá khó.

Trên thế giới một số doanh nghiệp thật sự có khả năng thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ không phải sản xuất ứng dụng). đa số một số cty này nằm ở các nước Bắc Âu nơi mà ngành khoa học xuất hiện nhiều điều kiện để phát triển như Scanpeak, Seas. một số ngành khoa học để phát triển một  củ loa theo mình ít đặc biệt 3 ngành bao gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. và cả tâm lý học nữa( nếu có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).

Loa thực sự rất tệ, Chắc ít có bộ phận nào có thể tệ hơn nó được vì sao vậy.

Củ loa còn được gọi là Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).

Nó chuyển từ tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây động voice coil) sau đó thông 1 màng bức xạ (màng loa cone) thay đổi áp suất không khí gây dựng nên  âm thanh. những bộ phận tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).

xem thêm về âm thanh nhà thờ tại đây http://amthanhphonghop.com/giai-phap-am-thanh/giai-phap-am-thanh-nha-ga-nha-xuong-nha-tho

Ví dụ 1 cái loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó), gửi vào đó 100W điện ta có được khoảng 3W âm thanh, 97W phần còn lại chỉ để nhún nhảy màng loa và đốt nóng cuộn dây động thôi, tiêu tốn phí.! hầu hết các loa có hiệu suất khoảng một % thôi đó các bạn.
Với 1 bộ phận có cấu tạo chán như vậy nhưng chúng ta buộc phải sử dụng vì Lúc này chưa ai nghĩ ra cách nào bảo đảm hơn cả, chắc phải 50 năm nữa, có khả năng thời điểm đó ta có cách nào đó thay mới trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không cần phải hệ cơ học nào hết.

nghe chán quá ! không muốn tìm hiểu về nó nữa! Nhưng có thể vì tình yêu âm nhạc (ai mà không yêu nó chứ) mà một số kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu & cho ra những sản phẩm lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ 1 % nhỏ nhoi đó. Dám chắc 100% các kỹ sư thiết kế loa mê nhạc thích lắm. Họ sử dụng khoa học để phục vụ cho nghệ thuật, tôi xem họ như nghệ nhân vậy rất đáng quí trọng. Hiểu thêm một chút về loa tôi  biết có giúp chút gì cho việc thưởng thức ca nhạc không, hay có khả năng Diy 1 cái loa cho riêng mình không? Nhưng vì tài liệu về loa ở Việt Nam quá ít & cả ngàn câu hỏi trên diễn đàn nên hi vọng bài viết này sẽ gíup một ít cho những bạn.  loa âm trần toa pc 658r không thuộc về những chuyên gia nó là của tất cả các bạn yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.

2. Cấu tạo củ loa:

2.Chức năng của những thành phần:

a. Frame (Khung sườn loa):

dùng để gắn một số thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, bình thường thì bằng sắt dập đôi khi còn được làm bằng nhựa. riêng đối với những  loa bổng và một số loa trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho một số hãng thi thố sở trường , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm thanh từ phía sau màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cấp cao cỡ nào còn về âm thanh không ảnh hưởng nhiều lắm chỉ mong nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng loa.

b. Surround, edge (viền nhún):

các  loa ngày xưa thì hay cùng chất liệu giấy ép với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì viền tương đối cứng & ảnh hưởng trực tiếp theo thông số kỹ thuật của loa, viền này nếu bị rách cần dán lại, không nên cắt ra chế lại bằng viền cao su mút thông thường. thời gian này khuynh hướng làm viền nhún càng mềm dẻo & bền là được, với loại này không may bị rách bạn có thể thay thế mà không tác động nhiều đến chất lượng cao (do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có tác dụng giữ kín hơi và độ mềm dẻo. Mặc dù thế nếu thay thế không đúng loại âm thanh sẽ rất khác nhau . Nhìn vào viền loa trường hợp có kinh nghiệm bạn có khả năng nhận biết loa âm thanh như nào sử dụng vào việc gì Giả dụ như viền gân vải có khả năng dùng loa trầm hoặc trung trầm, viền mút mềm đa phần dùng làm loa toa tz 205 nhập khẩu, viền cao su dày nên chỉ dùng cho Sub điện.

c. Spider, Damper (màng nhện):

Là thành phần vô cùng quan trọng & lao động nặng nhọc nhất trong củ loa, khi đưa tín hiệu điện vào,loa đi lại  nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng để thực hiện cho các tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như 1 cái lò xo, độ cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt động đúng tâm. Độ động của củ loa phụ thuộc rất lớn vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện chế tạo với hình dạng( những nếp gấp) không giống nhau , vật liệu không giống nhau sẽ cho âm thanh khác nhau . Việc sản xuất màng nhện tương tự như luyện thép, phải sử lý keo & thời gian hấp nhiệt để đạt được độ cứng độ dẻo ước muốn . Loa nếu dùng quá lâu, sức mạnh quá lớn sẽ làm lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không thể còn rõ rệt & ầm ì . Màng nhện quyết định chất lượng  củ loa về độ bền âm thanh theo thời điểm . Màng nhện bị rách sẽ là một tai hoạ nếu bạn không có khả năng tìm được đúng loại. những  loa cao cấp nhu cầu phải có thời gian chạy rà chính là 1 phần luyện cho màng nhện được hoạt động hiệu quả.

Magnet (nam châm):

thường có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu sử dụng trong một số  loa ngày xưa (1940-1965), dưới đây là loại có từ trường rất mạnh ngày nay ít còn được dùng do rất mắc, loại này tuy tốt tuy nhiên nếu hoạt động thường xuyên ở công suất cao sẽ dẫn tới sự truyền nhiệt độ từ cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực & không tự hồi phục, loại ferrite khi nguội lại có khả năng tự phục hồi từ trường.

Để cuộn dây hoạt động tối ưu nó cần được đặt trong một miền từ trường cao, miền này chính nó là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để gom thông lượng từ trường tại đây người ta sử dụng một số miếng sắt dẫn từ. phối hợp với thanh nam châm gọi chung là mạch từ.

Cấu tạo mạch từ (gồm nam châm & các miếng sắt dẫn từ) của nam châm alnicol (thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.

Ferrtie: có lực từ yếu hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại sử dụng phổ biến nhất nó rẻ và khó bị khử từ thời điểm hoạt động ở sức mạnh cao. Thường mạch từ của Ferrite là loại ngoại từ.
Neodymium: Là sự phối hợp một số điểm mạnh của 2 loại trên, từ mạnh và khó bị khử từ. Ngoài ra do gọn nó còn được sử dụng trong các loa xe hơi, mic v.v. thời điểm này do giá thành đã giảm cực nhiều một số hãngloa danh tiếng cũng đã chế tạo rất nhiều loa dùng vật liệu này.
Vật liệu từ không ảnh hưởng đến chất lượng cao âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực từ mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, những vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ nhận được cấu trúc mạch từ tối ưu hơn cho âm thanh.

Nam châm là loại vật liệu đặc biệt nó có khả năng bị khử từ khi nhiệt độ quá cao, nếu bị làm rớt cấu trúc của nó cũng thay đổi , nó không như cục sắt thường thì đâu.

Nếu cần dùng  âm thanh công suất  lớn (loa sân khấu), bạn phải lựa chọn  củ loa có vòng ổn định từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có vai trò hạn chế dòng điện xoáy bảo đảm  loa hoạt động liên tục ở sức mạnh cao.

Cuộn dây động (Voice coil):

Cấu tạo gồm lõi (bobin) là ống hình trụ sử dụng quấn dây lên đó, nó được để ở trong khe hở từ, một số  loa cao cấp khe từ này rất khít với cuộn dây động vì Đây là nơi tập trung năng lượng từ. từ khe càng nhỏ mật độ từ càng cao. các  loa thông thường  để cho an toàn khe từ có thể rộng hơn đôi chút tuỳ vào chất lượng cao .

Lõi để quấn dây phải làm bằng chất liệu không từ, phải thật nhẹ, phải cứng chắc và phải chịu được nhiệt độ cao đôi khi có thể tới 250 độ C. Hiện giờ hầu hết dùng Nhôm làm lõi vì nó có sức mạnh chịu đựng cao và rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng khá tốt nhưng công suất  kém hơn. Loại cao cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu khác nhau sẽ cho thông số củ loa khác nhau , còn về mặt âm thanh chỉ trừ loại bằng Nhôm tuy có công suất cao nhưng âm thanh thì có một chút rào cản, bởi tần số cộng hưởng của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.

Dây quấn:

loại hay gặp là dây tròn, ngoài ra còn có dây vuông & dây bầu dục. Do khoảng trống của loại dây tròn tương đối lớn việc này củng cố khối lượng, những loại kia thì ưu việt hơn. đối với  loa phía dưới đây là điều quan trọng . Vấn đề dùng dây vuông chỉ là thời gian , bởi nó tiết kiệm tới hơn 20%. Trong thời buổi cái gì cũng đắt trước sau gì những cục chiết áp cũng phải sử dụng dây vuông thôi.

Dây quấn thường gặp đặc biệt đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì có khối luợng nhẹ nhưng khó hàn & điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại bằng bạc thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết và mắc nữa.

Thành phần keo trong cuộn dây động là cần thiết nhất, keo cũng phải nhẹ, phải chịu nhiệt độ cao phải chắc nữa. hầu hết keo trong dưới đây là loại đặc dụng khó kiếm ở Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2 dạng thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) & loại nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):

đa số một số  loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài (overhung voice coil) do nó giảm được khá nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng công suất . Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được sử dụng trong một số  loa công suất  trung bình nhưng độ trung thực rất cao đặc tính kiểm soát khá tốt và tuyến tính trong giới hạn sức mạnh . Nhìn sơ qua các bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài vật liệu nhiều hơn những tính chất của vật liệu cũng yêu cầu rất khắt khe. Nó phải mắc gấp 3,4 lần loại bình thường thì . kỹ thuật thường sử dụng trong một số  loa bổng và những loa dòng Ultra Hiend.

Ngoài ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt sử dụng cho loa Sub Stereo.

Số lớp dây quấn thông thường là 2 hoặc 4, số tầng này tùy vào ý đồ thông số kỹ thuật mà người kỹ sư mong muốn , dây lớn dây nhỏ cũng như vậy. Không nên làm rộng khe từ để làm dây to, hay quấn nhiều lớp hơn, vì trọng lượng của voice coil phải tương ứng với mật độ từ trong khe. Khi cuộn dây to hoặc nhiều lớp khối lượng tăng mà năng lượng từ không đủ sẽ đưa đến giảm hiệu suất, vì vậy  âm thanh sẽ bé hơn nhất là ở dãi tần cao, gây lầm lẫn là tăng âm trầm.Do hiệu suất giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa và cả máy khuếch đại.

Cuộn dây bị cháy có thể quấn lại được, chất lượng cao tuỳ thuộc vào độ tinh xảo tay nghề ( cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần dùng đúng keo chất lượng thì có thể nói là bảo đảm , vì hầu hết một số công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.

tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc cuộn dây này phải nhanh và chính xác thời gian lớn nhất là 3 giây cho 1 mối hàn (càng nhanh càng tốt), nhất là dây nối từ cuộn dây động tới râu. nguyên do để lâu dây đồng sẽ cháy giòn khi hoạt động bị gãy thì rất mong muốn . những bạn diy loa nếu gắn socket thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng chú ý việc này .
Màng loa (cone paper) :

bắt buộc phải tưởng tượng khi chưa gắn màng loa vào bạn đưa nguồn tín hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không phát ra âm thanh. Muốn có âm thanh bạn cần thay mới áp suất không khí bằng cách gắn vào đó một màng loa Đây là cái duy nhất tạo ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, một số phần trước đó được hiểu như bộ lái điều khiển bằng nguồn tín hiệu điện. Nói nôm na sự truyền động từ cuộn dây giống như cái dùi của một anh đánh trống và anh này được điều khiển bằng nguồn tín hiệu điện vậy thôi. Vậy thì màng trống( màng loa) bởi vật liệu nào sẽ cho ra âm thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để tạo 1  củ loa khi chưa có màng loa những chương trình máy vi tính thời gian gần đây rất dễ dàng tổ chức được bằng phương pháp dịch ngược một số thông số yêu cầu . Lý thuyết thiết kế ở Đây là điện ,từ và cơ học.

có thể bạn nghe ở đâu đó loa này có âm thanh là trung thực , là chính xác. việc này làm tôi nhớ lại 1 Bác nào đó trên diễn đàn hình như là Bác Via @ không có cái loa nào nghe đảm bảo hơn cây ghita 200 ngàn của tui, và bản thân tôi cũng thấy như vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm tôi rất nản vì màng loa bây giờ là 1 nhạc cụ rồi.

Để làm được 1 nhạc cụ cần thiết đặc biệt nó phải nghe thấy hay (cái này có trời mới biết sao nó hay) Giả sử như có cây violon của ông nào đó bên Ý hay nhất thế gian ai cũng công nhận & các cây Violon khác muốn chiếm ngôi thì cứ tới đó mà thi thố. Mỗi 1 nhạc cụ đã có tuổi thọ hàng nghìn năm, quá trình đó một số nghệ nhân từng bước hoàn thành nó và tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải là chuyện dễ dàng gì.

các bạn nói làm như thế nào  loa là 1 nhạc cụ được chứ nó là một thiết bị điện tử rõ ràng mà, nếu màng loa có khối lương bằng không( là không có khả năng ) thời điểm đó nó sẽ không có khối lương riêng không có tần số riêng cũng giống như là không có âm sắc lúc đó nguồn tín hiệu như nào nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa) Achentina.

Nghĩa là âm thanh phát ra từ loa sẽ không trung thực (trừ loa ghita điện cái này có thời gian nói sau nhe một số Bác), việc một  loa có thể tái tạo cụ thể mọi  nhạc cụ lại càng không thể . và cũng không có một cái loa nào trên thế giới được lựa chọn để tham chiếu cả, bởi vì không có chuẩn nên cuối cùng tất cả được để  trên đôi tai vàng của bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi bàn.

Màng loa là cái quyết định loa bạn có thể sẽ nghe hay như nào . Là phần cần thiết đặc biệt phần mà mọi người yêu hay ghét loa này và loa khác, là thứ mà bạn chẳng thấy chút tình cảm nào với một cặp loa 20.000USD, trong khi lại ngất ngây với cặp loa ít tiền hơn các 10 lần. miễn sao là là bạn biết chân thực với chính mình bạn có thể sẽ có các chọn lựa đúng đắn, tiền là của mình thưởng thức nhạc cũng là mình mà.

Giá tiền của 1  cặp loa không nói lên giá trị của nó đối với bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời điểm bạn dành nghe nó hót.

Bạn  có 1  cặp loa 10tr đã nghe  một   năm rồi, mỗi ngày bạn nghe tầm 30p, một nghệ sĩ ghé qua loa này là hifi thôi nếu có tiền nên đầu tư mua loa ABC hay gì đó còn thường hay gọi là loa Hi end, giá 30tr, bạn mua về rất háo hức thời điểm đầu 1 ngày nghe 4,5 tiếng, sau đó không hiểu vì đâu thời điểm bạn dành tặng cho nó càng ngày ít đi, và ít hơn rất nhiều so với cặp loa cũ, có thể  cặp loa bạn vừa bán đi có thể là cặp loa hay nhất đối đến các bạn , & chỉ bạn mới am hiểu thôi. Đừng nghe ai hết cần phải nghe bằng chính  mình, đừng đầu tư hãy tặng cho bản thân mình thứ mình thích nhất. Chia sẽ niềm vui với một số bạn đã có 1 cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh phúc.